Turcja

Opis - ciąg dalszy

Ryby

Będąc w restauracji, trzeba poprosić kelnera o pokazanie świeżych ryb (balık) i oszacowanie należności. Wybrana ryba jest ważona, a cenę ustala się według stawki za kilogram. Od marca do końca czerwca warto spróbować kalkan (turbot), uskumru (makrela) lub hamsi (sardela). Lipiec i pierwsza połowa sierpnia to czas, kiedy większość gatunków składa ikrę i połów jest zabroniony. Na bazarach i w restauracjach królują wtedy palamut (pelamidy), tekir, barbunya (różne gatunki barwen), istavrit (tuńczyk) oraz çınakop i lüfer (gatunki dość pospolitych w Turcji ryb morskich).

Dania warzywne

Bakłażan to w Turcji warzywo numer jeden. Może być patlıcan dolması (nadziewany), hünkar bećendi (starty z baraniną), karnıyarık (nadziewany mielonym mięsem) lub kryć się pod innymi egzotycznymi nazwami. Znakomitym daniem jest np. imam bayıldı (słabość immama) – bakłażan z krojoną baraniną, pomidorami, cebulą i czosnkiem.
Pide Tanim i bardzo smacznym posiłkiem jest pide – turecka wersja pizzy. Ciasto, z którego wypieka się płaskie bułki, jest rozgniatane na kształt prostokątnej łódki, smarowane masłem i obkładane dodatkami. Wypieka się je w opalanym drewnem piecu i kroi w paski. Pide jest nie tylko smaczna, ale i pożywna. Zamawia się do niej peynirli (ser), yumurtalı (jajka) i kıymalı lub etil (mieloną baraninę). W niektórych rejonach Turcji pide z mięsem to etli ekmek.
Sery W Turcji produkuje się kilka rodzajów smacznych serów, ale niestety, nie można ich kupić w mieście. W restauracjach warto zapytać o tulum peynir – słony i chudy, kruszący się ser z koziego mleka, przechowywany w skórzanych pokrowcach. Łatwo dostać beyaz peynir, biały ser z owczego mleka – aby był naprawdę dobry, musi być pełnotłusty (tam yaćli). Dostępny jest także kaşar peynir – twardy żółtawy ser, zarówno świeży (taze), jak i dojrzały (eski).

Słodycze i desery

Pasta w Turcji oznacza ciasto, a nie makaron, który określany jest zaczerpniętymi z włoskiego słówkami makarna lub lazanya. Pastanes (cukiernie) sprzedają herbatniki i ciasteczka oraz ciasta, placki i torty nasączane syropami. W lokalach podaje się czasami lekkie drinki, herbatę i kawę.
Na deser Turcy jadają fırın sütlaç (zapiekany pudding ryżowy), kazandibi (pudding karmelkowy), aşure (pudding z ponad czterdziestu składników), baklava (kruche ciasto z orzechami włoskimi lub ziemnymi nasączane miodem) lub kadayıf (rozdrobnione ziarna zbóż i orzechy w miodzie).
Sezon na melony zaczyna się w środku lata, a wczesną zimą pojawiają się pierwsze owoce cytrusowe.

Napoje, napoje bezalkoholowe

Nazwa ıçki odnosi się do napojów alkoholowych, a meşrubat do pozostałych. Gdy kelner pyta Içecek? lub Ne ıçeceksiniz? chce wiedzieć, co gość zamawia do picia. A wybór jest duży.
Latem najlepsze są soki owocowe. Niestety, zamiast soku można trafić na słodzoną wodę.
Woda Turcy to znani koneserzy su (woda) – krążą opowieści o ludziach, potrafiących po smaku rozpoznać źródło, z którego pochodzi woda. W sklepie spożywczym za butelkę 1,5 l, zwykle schłodzoną, trzeba zapłacić mniej więcej 0,75 $. W restauracji ceny bywają nawet trzykrotnie wyższe.
Wodę z kranu można pić, ale nie jest tak smaczna jak mineralna.

Herbata i kawa

Napojem narodowym nie jest, jak by się można było spodziewać, kawa po turecku, lecz herbata (çay). Dawniej Turcy pili dużo kawy, gdyż panując nad Arabią, mieli dostęp do najlepszej – jak się uważa – kawy z Jemenu. Po upadku imperium osmańskiego ziarna stały się towarem importowanym.
Plantacje herbaty rozciągają się wzdłuż wybrzeża czarnomorskiego, z centrum w mieście Rize. Turecka çay jest orzeźwiająca i aromatyczna, tradycyjnie podawana w małych szklaneczkach w kształcie tulipana, które trzyma się za brzeżek, aby nie poparzyć palców (żeby dostać większą ilość trzeba zamówić duble – podwójną porcję, podawaną zwykle w szklance). Jeśli ktoś pija słabszą herbatę, powinien poprosić o açık (przejrzysta), jeśli mocniejszą – koyu lub demli (ciemna).
Na spotkania i pogawędki przy herbacie Turcy chodzą do herbaciarni, gdzie zamawiają samowar (semaver) herbaty. Mogą wtedy sami uzupełniać szklaneczki bez pomocy çaycı (kelner).
Tradycyjne herbaty ziołowe to ada çayı – napar z nadmorskiej szałwi, zwany herbatą wyspiarską, ıhlamur – z kwiatu lipy oraz papatya çayı – herbata rumiankowa. Kilka lat temu na rynku pojawiła się elma çay (herbata jabłkowa), która natychmiast stała się hitem – smakuje zarówno Turkom, jak i turystom.
Zamawiając kahve (kawa) od razu mówi się, jak ma być słodka. Kawa może być sade (bez cukru), az (z odrobiną cukru), orta (z małą ilością) lub çok şekerli (z dużą ilością cukru). W Turcji pija się także kawę rozpuszczalną, która jest jednak droga – 0,70 $ za filiżankę.